W 2024 roku polskie sądy orzekły 57 597 rozwodów – o 4% mniej niż rok wcześniej, ale wciąż powyżej 50 tysięcy rocznie, co trwa już od 2004 roku. Na każde 100 nowo zawartych małżeństw przypadły 42 rozwody; dekadę temu było to 35 rozwodów. 57% rozwodzących się par wychowuje małoletnie dzieci, a statystyczny rozwód w Polsce to decyzja osób w wieku 40–49 lat. Raport opiera się na zweryfikowanych danych Głównego Urzędu Statystycznego za rok 2024. Statystyki dla roku 2025 zostaną uwzględnione w niniejszym opracowaniu niezwłocznie po ich oficjalnej publikacji latem 2026 roku.
Kluczowe wnioski
- Mazowieckie i śląskie to województwa z najwyższą bezwzględną liczbą rozwodów – w 2024 roku odpowiadały łącznie za ok. 28% wszystkich spraw w Polsce
- Niezgodność charakterów to przyczyna rozwodu nr 1 – w 2024 roku pojawiła się ona w ponad 26 tysiącach spraw. Na drugim miejscu – rosnące lawinowo różnice światopoglądowe (13 tys.), które w ciągu 5 lat wyprzedziły zdradę i alkohol.
- Rozwód to najczęściej decyzja czterdziestolatków – 38% kobiet i 35% mężczyzn wnoszących powództwo jest w wieku 40–49 lat.
- 57% rozwodów w Polsce dotyczy rodzin z małoletnimi dziećmi – w 2024 roku ponad 32 tys. spraw obejmowało pary wychowujące przynajmniej jedno dziecko poniżej 18. roku życia.
- W Polsce zawiera się coraz mniej małżeństw – w 2024 roku odnotowano zaledwie 135 402 śluby. W rekordowym 2008 roku było ich 257 744 – niemal dwukrotnie więcej.
- Więcej ślubów cywilnych niż wyznaniowych (kościelnych) – w 2023 r. ceremonie cywilne po raz pierwszy wyprzedziły śluby wyznaniowe. W 2024 roku trend ten się pogłębił, a różnica wyniosła aż 16 tysięcy ceremonii na korzyść ślubów cywilnych. (75 662 vs 59 740). Jeszcze w 2002 roku śluby kościelne stanowiły 73% wszystkich ślubów.
Jak pandemia wpłynęła na statystyki rozwodów w Polsce?
Marzec 2020 roku odmienił funkcjonowanie sądów powszechnych. W 2019 roku polskie sądy orzekły 65 341 rozwodów. Rok później – już tylko ok. 50 600. Spadek o ponad 14 tysięcy spraw nie wynikał z nagłej poprawy relacji między małżonkami. Wynikał z zamkniętych sal rozpraw, zdalnych posiedzeń (wtedy jeszcze raczkujących) i wydłużonych terminów oczekiwania na wyznaczenie rozprawy.
Gdy sądy wróciły do względnej normalności, fala odłożonych pozwów zalała sądy okręgowe. W 2021 r. orzeczono 60 687 rozwodów – był to wzrost o 20% w stosunku do roku pandemicznego 2020. Rok 2022 utrzymał ten poziom (60 162 sprawy), a 2023 r. przyniósł nieznaczny spadek do ok. 60 040.
| Rok | Liczba rozwodów | Zmiana r/r |
|---|---|---|
| 2019 | 65 341 | – |
| 2020 | 50 608 | −22,5% |
| 2021 | 60 687 | +19,9% |
| 2022 | 60 162 | −0,9% |
| 2023 | 60 040 | −0,2% |
| 2024 | 57 597 | −4,1% |
Źródło: Główny Urząd Statystyczny, Bank Danych Lokalnych.
Kto się rozwodzi w Polsce – profil statystyczny
Dane GUS każdego roku pozwalają nam narysować portret statystycznego rozwodzącego się Polaka – pod kątem wieku, płci i sytuacji rodzinnej.
W jakim wieku rozwodzą się Polacy?
Dane GUS za 2024 rok (według wieku małżonków w momencie wniesienia powództwa) pokazują wyraźny profil wiekowy. Rozwód to statystycznie decyzja czterdziestolatków – niemal 4 na 10 kobiet i co trzeci mężczyzna wnoszący pozew jest w wieku od 40 do 49 lat.
| Wiek | Kobiety | % kobiet | Mężczyźni | % mężczyzn |
|---|---|---|---|---|
| 19 lat i mniej | 3 | 0,0% | 31 | 0,1% |
| 20–24 | 300 | 0,5% | 914 | 1,6% |
| 25–29 | 2 758 | 4,8% | 5 066 | 8,8% |
| 30–34 | 7 524 | 13,1% | 9 473 | 16,5% |
| 35–39 | 11 061 | 19,2% | 11 928 | 20,7% |
| 40–49 | 22 009 | 38,2% | 20 091 | 34,9% |
| 50–59 | 9 622 | 16,7% | 7 150 | 12,4% |
| 60+ | 4 186 | 7,3% | 2 810 | 4,9% |
Źródło: Główny Urząd Statystyczny, Bank Danych Lokalnych.
Z danych wynikają trzy obserwacje:
- Szczyt przypada na wiek 40–49 lat u obu płci. To okres, w którym dzieci wchodzą w wiek szkolny lub nastoletni, a małżonkowie – po kilkunastu latach wspólnego życia – bilansują związek na nowo.
- Kobiety wnoszą pozwy rozwodowe później niż mężczyźni w dolnych przedziałach wiekowych. Wśród 25–29-latków mężczyzn jest prawie dwukrotnie więcej niż kobiet (5 066 vs 2 758). Różnica wynika m.in. z tego, że mężczyźni statystycznie zawierają małżeństwa z młodszymi partnerkami.
- Pozwy rozwodowe wniesione po 60. roku życia to 7,3% spraw u kobiet i 4,9% u mężczyzn. Zjawisko tzw. „szarych rozwodów” (grey divorce) rośnie w całej Europie – po odchowaniu dzieci część par dochodzi do wniosku, że nie łączy ich już nic poza wspólnym adresem.
Rozwody a małoletnie dzieci
Statystyka rozwodowa ma również wymiar demograficzny. W 2024 roku ponad 32 tysiące orzeczeń dotyczyło par wychowujących małoletnie dzieci. Oznacza to, że w skali roku co najmniej 51 tysięcy niepełnoletnich doświadczyło rozwodu rodziców.
W 2024 r. spośród 57 463 rozwodów (dla których GUS podaje strukturę rodzinną):
| Sytuacja rodzinna | Liczba rozwodów | Udział |
|---|---|---|
| Bez małoletnich dzieci | 24 520 | 42,7% |
| Z 1 dzieckiem | 17 701 | 30,8% |
| Z 2 dzieci | 12 743 | 22,2% |
| Z 3 dzieci | 2 119 | 3,7% |
| Z 4 i więcej dzieci | 380 | 0,7% |
| Łącznie sprawy z małoletnimi dziećmi | 32 943 | 57,3% |
W sprawach obejmujących małoletnich, obligatoryjnym elementem wyroku jest regulacja władzy rodzicielskiej, kontaktów oraz alimentów. Wcześniejsze przygotowanie Planu Wychowawczego znacząco usprawnia procedurę sądową i minimalizuje obciążenie emocjonalne stron.
Źródło: Główny Urząd Statystyczny, Bank Danych Lokalnych.
Gdzie jest najwięcej spraw rozwodowych?
Poniższa tabela przedstawia bezwzględną liczbę rozwodów w poszczególnych województwach. Różnice wynikają przede wszystkim z liczby mieszkańców – Mazowieckie (ok. 5,5 mln mieszkańców) naturalnie generuje więcej spraw niż województwo Opolskie (0,93 mln).
Województwo Mazowieckie generuje zdecydowanie najwięcej spraw rozwodowych – 8-9 tysięcy rocznie. Śląskie zajmuje drugą pozycję dzięki gęstej sieci miast średniej wielkości i rozbudowanej infrastrukturze sądowej.
Rozwody według województw (2020–2024)
| Województwo | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | Suma |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Mazowieckie | 8 087 | 9 087 | 9 241 | 8 709 | 8 565 | 43 689 |
| Śląskie | 6 114 | 7 463 | 7 313 | 7 144 | 7 398 | 35 432 |
| Dolnośląskie | 4 995 | 5 023 | 5 213 | 4 720 | 4 650 | 24 601 |
| Wielkopolskie | 4 108 | 5 467 | 4 747 | 5 037 | 4 454 | 23 813 |
| Małopolskie | 3 833 | 4 416 | 4 163 | 4 078 | 4 352 | 20 842 |
| Łódzkie | 3 123 | 3 284 | 4 137 | 3 765 | 3 667 | 17 976 |
| Pomorskie | 2 924 | 3 935 | 3 819 | 3 471 | 3 753 | 17 902 |
| Kujawsko-pomorskie | 3 416 | 3 783 | 3 477 | 3 251 | 3 502 | 17 429 |
| Lubelskie | 2 662 | 3 194 | 3 031 | 3 052 | 3 151 | 15 090 |
| Zachodniopomorskie | 2 385 | 3 184 | 3 317 | 2 616 | 2 907 | 14 409 |
| Podkarpackie | 2 024 | 2 544 | 2 417 | 2 263 | 2 319 | 11 567 |
| Warmińsko-mazurskie | 1 884 | 2 376 | 2 434 | 2 226 | 2 488 | 11 408 |
| Podlaskie | 1 400 | 1 596 | 1 618 | 1 713 | 1 685 | 8 012 |
| Lubuskie | 1 145 | 1 557 | 1 502 | 1 364 | 1 529 | 7 097 |
| Świętokrzyskie | 1 367 | 1 669 | 1 533 | 1 344 | 868 | 6 781 |
| Opolskie | 1 089 | 1 335 | 1 371 | 1 287 | 1 259 | 6 341 |
| Polska | 50 556 | 59 913 | 59 333 | 56 040 | 56 547 | 282 389 |
Źródło: Główny Urząd Statystyczny, Bank Danych Lokalnych.
Rozwody w miastach vs. rozwody na wsiach
Rozwody w Polsce to nadal zjawisko przede wszystkim miejskie, ale przepaść między miastem a wsią systematycznie się zmniejsza.
| Rok | Miasta | Wieś | Ogółem | % miasta |
|---|---|---|---|---|
| 1999 | 35 523 | 6 425 | 42 020 | 84,5% |
| 2004 | 45 954 | 10 288 | 56 332 | 81,6% |
| 2010 | 47 394 | 13 423 | 61 300 | 77,3% |
| 2015 | 48 896 | 17 587 | 67 296 | 72,7% |
| 2019 | 46 698 | 17 657 | 65 341 | 71,5% |
| 2024 | 41 134 | 15 413 | 57 463 | 71,6% |
Źródło: Główny Urząd Statystyczny, Bank Danych Lokalnych.
W 1999 r. wieś odpowiadała za zaledwie 15% rozwodów. W 2024 r. – już za 27%! Między 2003 a 2005 rokiem liczba rozwodów na wsi wzrosła o 80% (z 7,7 tys. do 13,8 tys.), podczas gdy w miastach – o 32%.
Dysproporcja, która pozostaje, wynika z kilku czynników:
- Łatwiejszy dostęp do sądów i adwokatów rozwodowych w miastach.
- Wyższy poziom anonimowości – na wsi presja społeczna bardzo często hamuje decyzję o rozwodzie.
- Współwłasność gospodarstwa rolnego komplikuje podział majątku i zniechęca do złożenia pozwu.
- Silniejszy wpływ wspólnoty religijnej na terenach wiejskich.
Dlaczego małżeństwa się rozpadają – przyczyny rozwodów
Sąd przy orzekaniu rozwodu wskazuje przyczyny trwałego i zupełnego rozkładu pożycia. GUS kataloguje te przyczyny rokrocznie w dwóch wariantach: jako jedyny powód rozpadu (wyłącznie) oraz w połączeniu z innymi czynnikami (łącznie). Naszym zdaniem ten drugi wariant lepiej oddaje realia.
Najczęstsze przyczyny rozwodów w Polsce w 2024 roku
| Przyczyna | Łącznie z innymi | Wyłącznie | Udział (łącznie)* |
|---|---|---|---|
| Niezgodność charakterów | 26 474 | 18 111 | 46,0% |
| Różnice światopoglądowe | 13 036 | 218 | 22,6% |
| Nadużywanie alkoholu | 6 850 | 1 172 | 11,9% |
| Niedochowanie wierności | 6 801 | 2 086 | 11,8% |
| Naganny stosunek do rodziny | 6 227 | 350 | 10,8% |
| Nieporozumienia finansowe | 6 166 | 251 | 10,7% |
| Dłuższa nieobecność | 3 601 | 376 | 6,3% |
| Niedobór seksualny | 1 679 | 68 | 2,9% |
| Trudności mieszkaniowe | 868 | 18 | 1,5% |
| Narkotyki | 558 | 30 | 1,0% |
| Hazard | 308 | 30 | 0,5% |
*Udział obliczony wobec 57 597 rozwodów ogółem w 2024 r. Suma przekracza 100%, bo w jednej sprawie sąd wskazuje kilka przyczyn.
Źródło: Główny Urząd Statystyczny, Bank Danych Lokalnych.
Niezgodność charakterów – uniwersalna definicja
W 2024 roku niezgodność charakterów pojawiła się w 26 474 sprawach rozwodowych. Aż 18 111 razy była jedynym wskazanym powodem – 68% par powołujących się na tę przyczynę nie zgłasza żadnych dodatkowych okoliczności.
Pod tą etykietą kryją się różnice temperamentu, odmienne wizje wychowania dzieci i nieprzystawalne systemy wartości. Sądy interpretują ją szeroko, a małżonkowie sięgają po nią, bo pozwala uniknąć odsłaniania drażliwych szczegółów na sali rozpraw.
Trend jest rosnący – z 12 901 orzeczeń (wyłącznie) w 2020 r. do 18 111 w 2024 r. To wzrost o 40% w ciągu pięciu lat.
Różnice światopoglądowe – najszybciej rosnąca przyczyna
To najwyrazistszy trend w całej tabeli. W 2020 r. różnice światopoglądowe (łącznie) pojawiły się w 8 581 sprawach. W 2024 r. – już w 13 036. Wzrost o ponad 50% odzwierciedla postępującą polaryzację polskiego społeczeństwa: polityczną, religijną, a także dotyczącą ról w rodzinie.
Charakterystyczne: jako jedyna przyczyna różnice światopoglądowe pojawiają się bardzo rzadko (218 razy w 2024 r.). Niemal zawsze towarzyszą im inne czynniki – najczęściej właśnie niezgodność charakterów.
Alkohol, zdrada, finanse – trzy przyczyny na zbliżonym poziomie
- Nadużywanie alkoholu – 6 850 spraw łącznie, ale zaledwie 1 172 jako jedyny powód. Alkoholizm partnera prawie zawsze współwystępuje z nagannym stosunkiem do rodziny lub z nieporozumieniami finansowymi. Jest jednocześnie mocną przesłanką do orzeczenia wyłącznej winy.
- Niedochowanie wierności małżeńskiej – 6 801 spraw. Dowodzenie zdrady stało się łatwiejsze w erze komunikatorów (screeny wiadomości, aktywność w mediach społecznościowych). Jako jedyny powód wskazywana jest 2 086 razy.
- Nieporozumienia na tle finansowym – 6 166 spraw. Rosnące raty kredytów hipotecznych, inflacja i presja konsumpcyjna podsycają napięcia prowadzące do trwałego rozkładu.
Przyczyny rzadsze, ale równie destrukcyjne dla małżeństwa
- Naganny stosunek do członków rodziny (6 227) – obejmuje zarówno przemoc fizyczną i psychiczną, jak i chroniczny brak szacunku wobec teściów lub dzieci z poprzednich związków.
- Dłuższa nieobecność (3 601) – emigracja zarobkowa, długie delegacje, a od pandemii – izolacja wynikająca z pracy zdalnej jednego z partnerów.
- Niedobór seksualny (1 679) – przyczyna, o której mówi się najrzadziej, ale w 2024 r. odnotowano wyraźny wzrost (z 1 232 w 2022 r.).
- Narkotyki (558) i hazard (308) – marginalny udział liczbowy, ale za każdą taką sprawą kryje się rodzinny dramat.
Liczba zawieranych małżeństw w Polsce
Liczby rozwodów nie da się interpretować w oderwaniu od liczby zawieranych małżeństw. A to co dzieje się od 2019 roku trudno nazwać inaczej niż lawiną – w ciągu pięciu lat liczba ślubów spadła o 26%.
Spadek liczby ślubów rok po roku
| Rok | Liczba zawartych małżeństw | Zmiana wobec 2019 |
|---|---|---|
| 2019 | 183 371 | – |
| 2020 | 145 045 | −20,9% |
| 2021 | 168 324 | −8,2% |
| 2022 | 155 817 | −15,0% |
| 2023 | 145 898 | −20,4% |
| 2024 | 135 402 | −26,2% |
Źródło: Główny Urząd Statystyczny, Bank Danych Lokalnych.
135 402 śluby w 2024 roku to wynik nakładania się kilku procesów: niżu demograficznego lat 90., rosnącej popularności związków nieformalnych, migracji młodych Polaków i przesunięcia wieku pierwszego małżeństwa.
Śluby cywilne kontra wyznaniowe – historyczny zwrot
Na przełomie XX i XXI wieku prawie 7 na 10 par wybierało ślub wyznaniowy. Punkt zwrotny nastąpił w 2023 roku – po raz pierwszy ceremonie cywilne (77 467) przewyższyły wyznaniowe ze skutkami cywilnymi (68 431). Spadek udziału ślubów wyznaniowych z 73% (2002) do 44% (2024) odzwierciedla jedno pokolenie zmian – od dominacji sakramentu do dominacji urzędu stanu cywilnego.
| Rok | Cywilne | Wyznaniowe | Ogółem | % wyznaniowych |
|---|---|---|---|---|
| 1999 | 68 708 | 150 690 | 219 398 | 68,7% |
| 2000 | 59 393 | 151 757 | 211 150 | 71,9% |
| 2001 | 51 943 | 143 179 | 195 122 | 73,4% |
| 2002 | 51 003 | 140 932 | 191 935 | 73,4% |
| 2003 | 52 871 | 142 575 | 195 446 | 73,0% |
| 2004 | 51 634 | 140 190 | 191 824 | 73,1% |
| 2005 | 59 649 | 147 267 | 206 916 | 71,2% |
| 2006 | 68 950 | 157 231 | 226 181 | 69,5% |
| 2007 | 76 061 | 172 641 | 248 702 | 69,4% |
| 2008 | 79 290 | 178 454 | 257 744 | 69,2% |
| 2009 | 78 760 | 172 034 | 250 794 | 68,6% |
| 2010 | 72 828 | 155 509 | 228 337 | 68,1% |
| 2011 | 72 418 | 134 053 | 206 471 | 64,9% |
| 2012 | 73 453 | 130 397 | 203 850 | 64,0% |
| 2013 | 65 804 | 114 592 | 180 396 | 63,5% |
| 2014 | 70 263 | 118 225 | 188 488 | 62,7% |
| 2015 | 71 373 | 117 459 | 188 832 | 62,2% |
| 2016 | 71 571 | 121 884 | 193 455 | 63,0% |
| 2017 | 72 604 | 119 972 | 192 576 | 62,3% |
| 2018 | 73 369 | 119 074 | 192 443 | 61,9% |
| 2019 | 74 158 | 109 213 | 183 371 | 59,6% |
| 2020 | 67 265 | 77 780 | 145 045 | 53,6% |
| 2021 | 78 012 | 90 312 | 168 324 | 53,7% |
| 2022 | 76 405 | 79 412 | 155 817 | 51,0% |
| 2023 | 77 467 | 68 431 | 145 898 | 46,9% |
| 2024 | 75 662 | 59 740 | 135 402 | 44,1% |
Źródło: Główny Urząd Statystyczny, Bank Danych Lokalnych.
Co mówią nam te statystyki?
- „Efekt lockdownu” wygasł. Fala odłożonych spraw rozwodowych przetoczyła się przez sądy w latach 2021–2022. Od 2023 r. obserwujemy powrót do ok. 57–60 tys. rozwodów rocznie.
- Kurczenie się bazy małżeństw zmieni statystyki. Skoro w 2024 roku zawarto tylko 135 tys. ślubów, a rozwiązano niemal 58 tys., współczynnik rozwodów do nowych małżeństw przekracza 42%. Za 10–15 lat mniejsza pula małżeństw z obecnych roczników automatycznie obniży bezwzględną liczbę rozwodów – nawet gdyby odsetek rozpadających się związków wzrósł.
- Suburbanizacja napędza rozwody. W 2024 r. 72% orzeczeń wciąż zapadało w miastach, ale w 1999 r. było to aż 85%. Udział wsi wzrósł z 15% do 27% w ciągu ćwierć wieku – suburbanizacja, lepszy dostęp do sądów i rosnąca niezależność ekonomiczna kobiet na wsi zmieniają obraz.
- Sekularyzacja przekształca instytucję małżeństwa. Spadek ślubów wyznaniowych z 155 tys. (2010) do 60 tys. (2024) oznacza, że coraz większa grupa Polaków nie wiąże związku małżeńskiego z sakramentem – a brak religijnego wymiaru przysięgi obniża psychologiczny próg decyzji o rozwodzie.
- Prawo nie nadąża za demografią. Kodeks rodzinny i opiekuńczy z 1964 roku operuje modelami rodziny, które w 2026 roku dotyczą mniejszości Polaków. Powstawał on w zupełnie innych realiach społecznych, promując model rodziny, w którym role były często tradycyjnie podzielone. W 2026 roku społeczeństwo jest znacznie bardziej zróżnicowane, a model „tradycyjny” (małżeństwo z dziećmi) nie jest już jedynym dominującym formatem. Dyskusja o reformach – regulacji związków partnerskich (wzrost liczby związków nieformalnych) i uproszczeniu procedury rozwodowej za porozumieniem stron np. w Urzędzie Stanu Cywilnego – pozostaje otwarta.
Kiedy sięgnąć po pomoc adwokata rozwodowego?
Statystyki pomagają zrozumieć trend, ale każde małżeństwo i każdy rozwód to indywidualna historia. Jeśli rozważasz rozwód lub właśnie otrzymałeś pozew, zwróć uwagę na trzy momenty, w których pomoc radcy prawnego lub adwokata specjalizującego się w sprawach rozwodowych jest szczególnie cenna:
- Przed złożeniem pozwu – prawnik oceni, czy rozwód z orzekaniem o winie jest w Twojej sytuacji korzystniejszy od rozwodu bez orzeczenia winy, oszacuje czas trwania sprawy i pomoże przygotować dowody.
- W trakcie postępowania – gdy druga strona zmienia stanowisko, pojawiają się nowe wnioski dowodowe lub sąd przesłuchuje świadków, fachowe wsparcie procesowe ochroni Twoje interesy.
- Po wyroku – orzeczenie o alimentach, władzy rodzicielskiej czy sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania nie jest dane raz na zawsze. Zmiana okoliczności upoważnia do złożenia wniosku o zmianę wyroku (art. 138 k.r.o.).
Dane GUS pokazują tylko skalę zjawiska. Twoja decyzja powinna opierać się na rzetelnej analizie własnej sytuacji – prawnej, finansowej i rodzinnej.
Sprawdź również:
➡️ Gdzie złożyć pozew o rozwód? Warszawa i Aglomeracja warszawska
➡️ Gdzie złożyć pozew rozwodowy? Śląsk i Zagłębie Dąbrowskie
➡️ Co grozi za niepłacenie alimentów?
➡️ Rozwód online w Polsce – czy to możliwe?
➡️ Rozwód na jednej rozprawie – czy i kiedy jest możliwy?
➡️ Ile kosztuje rozwód w Polsce i kto za niego płaci?
➡️ Czym jest podział majątku po rozwodzie i kiedy się go dokonuje?
➡️ Kiedy zdecydować się na rozwód, a kiedy na separację?
➡️ Opieka naprzemienna – co trzeba wiedzieć, zanim złożysz wniosek do sądu?
➡️ Jak przygotować przykładowe uzasadnienie pozwu o rozwód?
➡️ Adwokat w sprawach o alimenty – jak może Ci pomóc?
➡️ Rozwód – nie taki diabeł straszny, czyli jak wyjść z niego obronną ręką?
➡️ Rozwód z orzeczeniem o winie – na czym polega?
➡️ Jak znaleźć najlepszego prawnika do rozwodów w Warszawie?
➡️ Adwokat rozwodowy – jak znaleźć adwokata od rozwodów?